Seviye Yolculuğu
B1’den B2’ye İngilizce: Akışı güçlendiren kelime ve kalıp rehberi
B1 platosunu aşmak için kelimeyi tek başına değil, bağlaç, collocation ve akademik kalıplarla öğren; karmaşık metnin yapısını daha hızlı gör.
Readtionary Editör
4 dk okuma
B1 platosu neden bu kadar belirgin hissedilir?
B1’de tanıdık konulardaki açık metinleri takip edebilirsin. B2 ise hem somut hem soyut konulardaki karmaşık metinlerin ana fikirlerini, yazarın görüşünü ve uzmanlık alanındaki teknik tartışmaları anlamanı bekler.
Bu geçişte sorun çoğu zaman “yeterince kelime bilmiyorum” diye tarif edilir. Oysa asıl yük üç yerde birikir:
- Tanıdık kelimenin akademik veya soyut anlamını kaçırmak
- Kelimeleri tek tek bilip doğal birliktelikleri tanımamak
- Uzun cümlede karşıtlık, neden, sınırlama ve kanıt ilişkisini kaybetmek
Bu yüzden B2 çalışması, nadir kelime avından önce ilişki ve kullanım derinliği kurmalıdır.
B2 okumalarında sık iş gören kelime bankası
Aşağıdaki kelimeler resmî, eksiksiz veya yalnızca B2’ye ait bir liste değildir. Karmaşık metinlerde görüş, kanıt ve neden-sonuç yapısını takip etmek için seçilmiş bir çalışma çekirdeğidir:
- analyse — analiz etmek
- approach — yaklaşım
- assume — varsaymak
- claim — iddia etmek; iddia
- consequence — sonuç
- considerable — kayda değer
- evidence — kanıt
- factor — etken
- indicate — göstermek
- issue — mesele
- maintain — sürdürmek; savunmak
- occur — meydana gelmek
- perspective — bakış açısı
- relevant — ilgili
- significant — önemli, anlamlı
- tend — eğiliminde olmak
- whereas — oysa
- despite — rağmen
- therefore — bu nedenle
- nevertheless — yine de
Kelimeyi birden çok anlamıyla denetle. Maintain a machine, maintain a position ve maintain that ... aynı Türkçe karşılığa sıkıştırılamaz.
B2’ye taşıyan akademik ve tartışmacı kalıplar
It could be argued that ... — Bir savı ölçülü biçimde sunmakOne reason why ... is ... — Gerekçe kurmakIn contrast to ... — Karşılaştırma yapmakOn the one hand ... on the other hand ... — İki yönü tartmakThis suggests that ... — Kanıttan yorum çıkarmakTo a certain extent, ... — Görüşü sınırlamakbe likely to ... — Olasılık bildirmekplay a role in ... — Etkiyi açıklamaklead to / result in ... — Sonuca götürmekresult from ... — Kaynağı göstermektake ... into account — Hesaba katmakbe associated with ... — İlişkili olmakin terms of ... — Belirli açıdan ele almakas far as ... is concerned — Konunun sınırını çizmek
Bu kalıpların değerini yalnızca çevirileri değil, metinde hangi görevi yaptıkları belirler. Okurken kenara “iddia”, “kanıt”, “karşıtlık”, “sınırlama” gibi görev etiketleri koy.
B1’den B2’ye phrasal verb seçkisi
account for — açıklamak; payını oluşturmakbring about — neden olmakcarry out — yürütmek, gerçekleştirmekcome across — rastlamakpoint out — dikkat çekmekput forward — fikir ileri sürmekrule out — ihtimali elemektake on — üstlenmek; özellik kazanmakturn down — reddetmek; azaltmakwork out — çözmek; sonuçlanmak
Phrasal verb’ü eş anlamlı tek fiille eşleştirip bırakma. Carry out research, put forward a proposal ve rule out a possibility gibi collocation’larla sakla.
B2 yapı ve ilişki omurgası
British Council/EAQUALS Core Inventory, B2 çevresinde etkili argüman, görüşü açıklama, avantaj-dezavantaj tartma ve karşı görüşe cevap verme işlevlerini öne çıkarır. Yapı tarafında şunları metin içinde tanımaya çalış:
- Etken ve edilgen yapıların anlam odağı
- Modal deduction ve geçmişe ilişkin olasılık
- Relative clause çeşitleri
- Narrative tense birlikteliği
- İkinci, üçüncü ve karışık koşul mantığı
- Reported speech
although, in spite of, despite, whereas- Neden-sonuç ve mantıksal bağlayıcılar
Kuralı öğrenmek yetmez; yazarın neden o yapıyı seçtiğini söyleyebilmelisin.
Karmaşık metin için üç katmanlı okuma
1. Harita
Her paragrafı tek işleve indir: iddia, açıklama, örnek, karşı görüş veya sonuç.
2. İlişki
Bağlaçları ve referansları işaretle. This, such, they gibi sözcüklerin hangi düşünceye döndüğünü kontrol et.
3. Tutum
Yazar kesin mi konuşuyor, ihtimal mi bildiriyor, eleştiriyor mu, sınırlıyor mu? May, tend to, appears to gibi sözcükleri atlamak ana fikrin gücünü değiştirir.
Metin sonunda iki cümle yaz: “Yazarın temel iddiası...” ve “Bunu desteklemek için...”. Bu iki cümleyi kuramıyorsan kelime sayısından önce metin haritasına dön.
Haftalık B1-B2 çalışma düzeni
- İki gün B1-B2 arası rahat akış metni
- İki gün kontrollü B2 gelişim metni
- Bir gün eski metni sözlüğe daha az dokunarak yeniden okuma
- Bir gün kelime ve kalıpları aktif hatırlama
- Bir gün kısa özet, görüş veya quiz
Kelimeyi yeniden okumak yerine cevabı kapatıp geri çağır. Tek bir günde yığmak yerine farklı günlere yay.
B2’ye geçiş işaretleri
- Karmaşık metnin ana fikrini her ayrıntıyı çevirmeden kurabiliyorum.
- Yazarın görüşü ile verdiği örneği ayırabiliyorum.
- Karşıtlık ve neden-sonuç zincirini takip edebiliyorum.
- Tanıdık konuda teknik bir açıklamanın ana noktalarını bulabiliyorum.
- Yeni kelimeyi cümle içindeki görevi ve collocation’ıyla kaydediyorum.
- Metin sonunda kısa, doğru ve kendi cümlelerimle bir özet üretebiliyorum.
Daha uzun bir rutin için B1’den B2’ye sürdürülebilir okuma planını da kullan. Ardından Readtionary’de B2 bir metin seçip önce haritayı, sonra kelimeleri incele.
Kaynak notu
B2 kazanımları Avrupa Konseyi’nin CEFR descriptors ve CEFR Global Scale sayfalarından kontrol edildi. Dil işlevleri, bağlayıcılar ve yapı omurgası için British Council/EAQUALS Core Inventory, kelime ve phrase düzeylerinin anlam bazında ele alınması için English Vocabulary Profile rehberi kullanıldı.
Read + Dictionary = Readtionary
